Huobi Bitcoin Son Fiyatı
BTC $63653.8
2.92%
Huobi Ethereum Son Fiyatı
ETH $3481.09
1.61%
Huobi Avalanche Son Fiyatı
AVAX $42.98
-2.32%
BNB Token Son Fiyatı
BNB $414.8
1.17%
Binance Kayıt Ol

Muhabbit

NEDİR

Validatör (Doğrulayıcı) Nedir?

Blockchain ekosisteminde yer alıyoruz peki bu teknolojinin teknik temellerinden ne kadar haberdarız? Validatör nedir? İnceleyelim.

Clock
Paylaş
Validatör (Doğrulayıcı) Nedir?

Proof of Stake (PoS) konsensüsü, ekosistemde büyük bir yer edindiğinden beri, hepimizin sıkça duyduğu validatör (doğrulayıcı) kavramına açıklık getirmek istedik.

Blok Zinciri Validatörleri ve Validatör Node’ları

Validatörler; Proof of Work (PoW) blok zincirlerinde madencilerin yaptığı blok oluşturma işleminin yanı sıra, Proof of Stake (PoS) blok zincirlerinde bloktaki işlemleri doğrulama görevini üstlenirler ve yaptıkları blok doğrulama işlemlerinden belli miktarlarda ödüller kazanırlar.

Binance BannerBinance Banner

İlginizi çekebilir: Proof-of-Stake Nedir?

Proof-of-Stake

Validatörler genellikle stake ettikleri kripto para miktarına göre rastgele seçilir. Bu seçimler blok zincirlerinin konsensüs mekanizmalarıyla, neyi tercih edeceklerine bağlı olarak değişiklik gösterir. Validatör sayısının fazla olması ve rastgele, farklı coğrafik bölgelerdeki insanlardan oluşması bir ağın merkeziyetsizliği için oldukça önemlidir. Bazı blok zincirleri; güvenilir, düşük sayıda, yüksek sistemsel özellikte makinelerden oluşan validatörleri tercih etmektedir.

Örneğin 26 aktif validatörü olan BNB blok zincirinde, ağa gelen saldırılar sonrasında 2 milyon BNB hack’lenmiştir. Bu saldırılardan sonra BNB ağında merkeziyetsizliği ve validatör sayısını artırmak için çalışmalar yürütülmüştür.

Blok zincirinde validatör çalıştırmak için kullanılan mantığa transaction processors (işlem yürütücüleri) denir. Bu yürütücüler blok zincirlerde kodlanır ve işlem parametrelerinin eksiksiz olup olmadığının kontrol edilmesi için kullanılır. Tüm parametreler kabul edilirse, validatör işlemi blok zincirine ekleyecek bir node’a geçirir.

Validatör node, konsensüse katılan özel bir full node türüdür. Konsensüse katılan validatör node’lar işlemlerin kaydını doğrulamaktan, oylamaktan ve sürdürmekten sorumludurlar. Herhangi bir blok zinciri veya DLT ağının güvenliğini destekleyen bu node’lar, zincirin performansını artırırken aynı zamanda zincir güvenliğinin sağlanmasında hayati önem taşırlar.

Validatörlerin Kullanıldığı Başka Alanlar

Blok zincirlerin kripto paralar dışında birçok alanda kullanıldığını, kullanılmaya başlandığını biliyoruz. Blok zinciri teknolojisi kullanılarak güvenli uçak bakım kayıtları yapılmasını sağlayacak bir tezden örnek vermek gerekirse:

Bu kullanım durumu için uçak bakım kayıtları, tedarik zincirini takip etmek için blok zincirine eklenilen verilerden oluşuyor. Bu tezde bir istemci ve REST API kullanılıyor ve validatörler, Global State (genel durum) değişikliğinin gerçekleşmesine izin veren bloklar basıyorlar. Bir http web istemcisi veya mobil cihaz aracılığıyla batch (toplu işlemler) gönderildikten sonra, validatörler batch’in içindeki işlemleri kontrol ederek batch’i onaylıyorlar. Validatörler, batch’teki bütün özellikler tamamlandığında batch’i sisteme dahil ediyorlar. Eğer herhangi bir doğrulanan batch sisteme dahil edilmezse, Genel Durum ve Merkle Tree asla güncellenmiyor.

İlginizi çekebilir: Hepimizin sıkça duyduğu Merkle Tree Nedir?

Aşağıdaki şekil HTTP İstemcisi ve doğrulayıcılar arasındaki etkileşimi anlatmaktadır. HTTP / Mobile API İstemcisi aracılığıyla yeni bir batch yüklenir ve ardından validatör tarafından kullanıcıların istemcisine, güncelleştirilmiş bir genel durum veya geçersiz işlem döndürmesi için doğrulanır. HTTP İstemcisi, global durum güncellendiğinde, onaylanmış blokların kimliklerini kontrol etmek için kullanabilir.

Bu tezde yer alan blok zincirinde veriler; uçak yükü, durumu ve kimliklerinden oluşuyor. Bu zincirde node’lar, blok zinciri ile etkileşim kurmak ve ağın durumunu güncellemek için kullanılır. Blok zincirin bir parçası olan her kuruluş, blok zincir üzerinde konsensüse veya anlaşmalara katkıda bulunmak için bilgisayarlarında kendi yetkili node’unu çalıştırır. İletişim, ağ üzerinde validatörlerin işlemleri onaylamasıyla sağlanır. Validatörler, doğruladıkları işlemler için atanan bağlantı noktalarını dinler.

Her node şu süreçleri izler:

Ana validatör süreci: İşlem yapma, blok yönetimi, konsensüs, durum güncellemeleri ve P2P ağının tamamlanması.

REST hizmeti: Yetkili HTTP istemcilerinden gelen işlemler için ayrılmış bir bağlantı noktasındaki isteklerin dinlenmesi.

İşlem yürütücüleri: Validator sürecine katkı sağlamak adına bir veya daha fazla işlemcinin çalıştırılması.

Aşağıdaki şekil, birlikte çalışan üç node’dan oluşan işlemlerin görsel bir temsilidir. Node’lar P2P ağında yürütme süreci için rekabet ettikten sonra, kazanan node işlem yürütücülerin yardımıyla blok zincire bloğu ekleyecektir.

Son Olarak

PoS konsensüsünün teşvik edilerek yaygınlaşmasıyla sıkça duyduğumuz validatörler; işlemleri doğrulayan, güvenliklerini sağlayan ve bloklar oluşturan aktörlerdir. Validatörler blok doğrulama işlemlerinden ödül kazanırken aynı zamanda kullanıcıların da bu ödüllere ortak olmasını sağlayabilirler.

Nasıl mı? Validatörler, validatör olmak için belli miktarda bir kripto para stake ederler. Validatör node’larını çalıştırdıktan sonra bir komisyon oranı belirlerler ve blok zincirler kullanıcılara bu validatörlere stake etme (delegate, delegasyon) hakkı tanır. Stake edilen kripto para ile orantılı olarak kullanıcılar, stake ettikleri validatörler üzerlerinden ödül kazanır. Validatörler de bu ödüllerden komisyon alırlar. Kötü niyetli validatörler, ağ tarafından tespiti yapıldığı takdirde slash’lenir (cezalandırılır). Cezalandırma kötü niyetli validatörün token’larının hepsini veya belli bir miktarını alarak gerçekleşir.

Gerçek hayatta bazı sektörler için kullanılması düşünülen ve hakkında tezler yazılan bu işlem onaylama yöntemi, ileride karşımıza sıkça çıkacak gibi gözüküyor!

Twitter’dan anlık ve hızlı haber akışı için: https://twitter.com/Muhabbitcom

Daha fazla Nedir haberi için: Nedir Haberleri

Gelişmelerden ve son dakikalardan haberdar olmak, kripto para dünyasında aktif bir yer edinmek istiyorsanız Telegram kanalımıza bekliyoruz.

Paylaş

İlgili Başlıklar

Bu sayfada yer alan ilgili başlıkların kısayol başlıklar ve ilgili sayfalar