BİZİ TAKİP EDİN

NEDİR

AMM (Automated Market Maker) Nedir?

Yeni duymaya başladığımız terimler arasında en çok karşımıza çıkanlardan biri AMM’ler (Automated Market Maker). Pek AMM nedir?

Yayın:

-

amm

DeFi furyası ile birlikte adını duymaya başladığımız birçok yeni terim bulunuyor.

Bunlar arasında en çok karşımıza çıkanlardan biri AMM’ler (Automated Market Maker). Peki AMM nedir?

AMM, otomatik piyasa yapıcı olarak tanımlanabilir. Geleneksel piyasa yapıcı modeline bir rakip olarak ortaya çıkan AMM modeli, merkezsiz borsalar tarafından kullanılmakta.

Geleneksel borsa yapısında bulunan tahta yapısını tamamıyla değiştiren AMM çözümü, algoritmalar tarafından yönetilen likidite havuzları sayesinde limit-emir sistemini ortadan kaldırıyor.

Halihazırda farklı merkezsiz borsalarda kullanılan sistem oldukça popülerleşmeye başladı. Uniswap, SushiSwap, Curve ve Balancer gibi borsalar AMM çözümünü aktif olarak kullanmakta. Tabii bu borsaların AMM kullanımında bazı farklılıklar da mevcut durumda.

Otomatik Piyasa Yapıcı modeli likidite havuzları oluşturarak akıllı kontratlar aracılığı ile işlemlerin emir defterleri olmadan gerçekleşmesini sağlıyor. Bu sayede AMM’ler geleneksel piyasaya yapıcı kişi, kurum ve kuruluşlara olan ihtiyacı ortadan kaldırıyor.

Havuzlar sayesinde işlem yapmak isteyen kullanıcılar emir defterine ya da tahtaya ihtiyaç duymadan likidite havuzları sayesinde son fiyattan işlemlerini gerçekleştirebiliyor.

İki Farklı AMM Modeli Var

Otomatik Piyasa Yapıcı’ların iki farkı ana modeli bulunuyor. Bunlardan birinde likidite havuzları profesyonel piyasa yapıcılar tarafından oluşturuluyor. Bu noktada isteyen herkes likidite havuzuna likidite sağlayamıyor.

Diğer modelde ise sistem tam anlamıyla algoritmalar tarafından yönetiliyor. Bu AMM modelinde isteyen herkes likidite havuzlarına katkıda bulunabiliyor.

Kyber Network

Yukarıda bahsettiğimiz profesyonel kişiler tarafından yönetilen AMM modelinin örneklerinden biri Kyber Network. 2018 yılında AMM modelinin ilk örneklerinden birini ortaya koyan Kyber ekibi, kendi platformu üzerindeki likidite havuzlarını kendi ekibi ile ya da profesyonel piyasa yapıcılar eşliğinde oluşturmuştu. Bu sebeple Kyber’ın likidite havuzlarına katılmak ve likidite sağlamak isteyen kişiler dahil olamıyor.

Kyber üzerinde listelenen tokenlerin fiyatı ağ dışındaki Oracle çözümleri tarafından sağlanmakta. Bu noktada yüksek volatilite durumlarında piyasa yapıcılar likidite havuzlarında tam kontrole sahip olabiliyor.

Uniswap

Son dönemin açık ara lider merkezsiz borsası Uniswap’te ise durum çok daha farklı. Tam anlamıyla algoritmik bir AMM yapısına sahip olan Uniswap, 2019 Eylül ayından beri bu yöntem ile kullanıcılarına hizmet vermekte.

Bu sayede isteyen herkes elindeki tokenler ile Uniswap likidite havuzlarına katkıda bulunabiliyor.

Kyber Network’ün aksine Uniswap akıllı kontratı kontrol edilemiyor ya da değiştirilemiyor. Tokenlerin işlemleri tam anlamıyla havuzda bulunan iki token ile gerçekleştiriliyor.

Son dönemde Uniswap, kendi yönetişim tokenini çıkarmış, platform üzerinde işlem yapan ve likidite havuzlarına katılımla bulunan kişilere bu tokenleri dağıtmıştı.

Bu sayede popülerliğine popülerlik katan merkezsiz borsa, rakiplerinden gerek hacim gerek likidite noktasında açık ara önde bulunuyor.

Geleneksel piyasa yapıcı modeline önemli bir alternatif olarak ortaya çıkan AMM modeli, kimilerine göre geleneksel piyasa yapıcılar için önemli bir tehdit oluşturuyor.

Geleneksel piyasalarda kayıtlı kurum ve kuruluşlar tarafından gerçekleştirilen bu işlemler, merkezi kripto para borsalarında da benzer şekilde gerçekleştirilmekte. Tahtalara limit alım ve satım emirleri girerek kullanıcıların alım ve satım işlemlerini gerçekleştirmesini sağlayan bu kişi ve kurumlar, bu hizmet karşılığında borsalardan ödeme almakta. Çünkü gerektiğinde bu kişiler tokenleri ya da coinler zirve fiyattan alıp dip fiyattan satmak durumunda kalabiliyor. Bu noktada oluşan zarar ise borsalar tarafından yapılan sabit ödemeler ile karşılanıyor.

Sizce AMM modelleri geleneksel piyasa yapıcı modelini ortadan kaldırabilecek mi?

DeFi haberleri için: DeFi Haberleri

Borsa haberleri için: Borsa Haberleri

Bitcoin haberleri için: Bitcoin Haberleri

Yorum Yap

Yorum Yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

DEFI

Uniswap Nedir?

Uniswap hakkında bilgi edinmek istiyorsanız doğru yerdesiniz!

Yayın:

-

Uniswap

Kripto dünyasına dair bilgileri paylaştığımız yepyeni bir nedir içeriğimize hoş geldiniz. Bu yazımızda elimizden geldiğince sizler için merkezsiz bir borsa olan Uniswap hakkında konuşacağız

Sizlerinde bildiği gibi merkezsiz borsalar, merkezi borsalara göre, saldırı riski, yönetim sorunları ve işlem ücretleri gibi bazı konularda daha önde.

Bu durumdan dolayı, merkezsiz borsalar bir anda popülerleşerek kripto alanını yeni bir soluğa kavuşturdu. Fakat elbette bu merkezsiz borsalar tam anlamıyla mükemmel platformlar değiller. Bu tür borsaların en büyük sorunu genellikle likidite eksikliği olarak görünmekte.

İşte Uniswap tam olarak burada devreye giriyor. Uniswap, bu likiditeyi sağlamakta olan alıcılara ve satıcılara ihtiyaç duymadan işlemlerini yapmanıza olanak sağlıyor.

Uniswap, ERC20 tokenlarını takas etmek için geliştirilmiş bir Ethereum platformu olarak görev yapıyor. Uniswap, birçok borsanın aksine halka açık bir ürün olarak görevini yerine getiriyor. Uniswap’ın bir başka artısından bahsedecek olursak, platform ücretleri ve aracılar bu platformda mevcut değil.

Uniswap Kim Tarafından Tasarlandı?

Uniswap, Hayden Adams isimli bir girişimci tarafından tasarlandı. Uniswap’ı kurduktan sonra yaptığı açıklamalara bakacak olursak Adams, Vitalik Buterin’den ciddi manada ilham almış.

Uniswap’ın Temel Faydaları

Uniswap’ı diğer DeFi ürünlerinden ve borsalarından ayıran temel faktör, “Sabit Ürün Piyasa Yapıcı Modeli” isimli bir mekanizmadır.

İlginizi çekebilir: DeFi Haberleri

Bunun anlamı, herhangi bir şokenin Uniswap’a eş bir ETH değeri ve işlemde bulunan ERC20 tokeni ile finanse edilerek borsaya eklenebilmesidir. Örnek verecek olursak, ABC isimli bir token ile ticaret yapmak istiyorsunuz. Bu ABC tokeni için platformda akıllı sözleşme başlatılır ve bu sayede aldığınız 100 $ değerindeki ABC token ve 100 $ değerinde ETH ile likidite havuzu yaratırsınız.

Uniswap üzerinde ise bu işlem farklı bir şekilde gerçekleşmekte. ABC tokeninin fiyatını belirlemek için alıcı ve satıcı faktörüne bakmak yerine, platform sabit bir denklem kullanmakta. Bu denklemi x * y = k olarak düşünebilirsiniz.

Bu denklemde, x ve y bir likidite havuzunda bulunan ETH ve ERC20 tokenlerinin miktarlarını temsil ediyor. Ayrıca K ise sabit bir değerdir. Bu denklemde anlayacağınız üzere bir arz talep dengesi bulunmakta. Yani birisi ETH ve ABC token satın aldığı zaman ETH arzı azalır ve Q token’in fiyatı yükselişe geçer.

Kısa bir şekilde, Uniswap üzerindeki tokenlerin fiyatları alım ve satım işlemleri ile değişebiliyor. Uniswap’ın asıl yapmak istediği şey ise tokenların değerini dengeleme politikası ile kullanıcılara sunmak istemesi.

Daha fazla Kimdir içeriği için: Kimdir?

Daha fazla Nedir içeriği için: Nedir?

Daha fazla Nasıl içeriği için: Nasıl?

OKUMAYA DEVAM ET

NEDİR

Dapps Nedir?

Tüketici ile tedarikçiyi doğrudan bir araya getirmeyi hedefleyen Dapps nedir?

Yayın:

-

Dapps, merkezi olmayan uygulamalara verilen isimdir. Aslında normal uygulamalara benzer işlevler sunarlar, ancak aralarındaki temel fark, blok zinciri gibi eşler arası bir ağda çalıştırılmalarıdır. Bu da hiç kimsenin veya kuruluşun ağ üzerinde kontrolü olmadığı anlamına gelmektedir. Kısaca Dapps (merkezsiz uygulamalar) tüketici ile tedarikçiyi doğrudan bir araya getirmeyi hedefler.

Dapps’ta olması gereken belli başlı temel özellikler vardır bunlar sıralanacak olursa:

  • Dapps, açık kaynak kodlu olmalı ve kimse onu kontrol etmeden kendi kendine çalışmalıdır.
  • Verileri ve kayıtları halka açık olmalıdır.
  • Ağı güvende tutmaya yardımcı olmak için bir şifreleme özelliği kullanmalıdır.

Bunlar, blockchain ve kripto para topluluğundaki pek çok kişinin, sektör olgunlaştıkça sürdürülmesi gerektiğini düşündüğü özelliklerdir.  

Dapps’ın İyi Yönleri Nelerdir?

Dapp’lerin birkaç heyecan verici yönü vardır. Örneğin Daap’ler sansüre dayanıklı ve tek bir noktası olmadan, hükümetlerin veya güçlü bireylerin ağı kontrol etmesinin çok zor olduğu uygulamalardır. Kesintiye uğramazlar yani, tek tek bilgisayarlar veya ağın bazı bölümleri çökse dahi Dapp’ler çalışmaya devam edebilirler.

Ayrıca blockchain tabanlı akıllı sözleşmelerden yapıldıkları için, kripto para birimlerini Dapp’ın temel işlevlerine kolayca entegre edebilirler. Açık kaynak kullanırlar bu da, geliştiricilerin daha kullanışlı veya ilginç işlevlerle daha iyi Dapp’ler oluşturmasına olanak tanıyan Dapp ekosisteminin yaygın gelişimini teşvik eder.

Dapps’ın Zayıf Yönleri Nelerdir?

Dapps, normal uygulamaların karşılaştığı birçok önemli sorunu çözmesinin yanında, olumsuz bazı tarafları da vardır. Bilgisayar korsanları açık kaynak üzerinde çalıştığı için, bu korsanların ağın zayıf yönlerini görüp saldırı yapmalarına neden olabilmektedir. Bu durum da, popüler Dapp’larda bir saldırı dalgasına yol açabilir.

Web 2.0’daki pek çok uygulama gibi, bir Dapp’ın ne kadar çok kullanıcısı olursa, ağ bu hizmetleri sağlamada o kadar etkili olur. Bu genellikle ağ etkisi olarak adlandırılır. Dapps, düşük kullanıcı sayılarıyla mücadele eder ve bu da onları daha az etkileşimli hale getirir. Bir Dapp’ın güvenliği genellikle kaç kullanıcıya sahip olduğuna bağlı olabileceğinden, onları daha az güvenli hale getirebilir.

Örnek Dapp: CryptoKitties

CryptoKitties, 2017’de yüksek işlem seviyelerinin Ethereum ağını yavaşlatmaya başladığı lansmanından kısa bir süre sonra haberlere çıkan en tanınmış Dapp’lardan biridir.

Dapp’de kullanıcılar dijital kedileri satın alır, besler ve toplar. Kediler, benzersiz , değiştirilemez tokenleri temsil eder, yani hiç kimse onları kopyalayamaz veya çalamaz.

Dapps’ın Geleceği

Çok sayıda hizmet sunan binlerce Dapp olmasına rağmen Dapps’ler hala erken aşamalarındadır. Dapps uygulamaları ile birçok etkinlik yapabilirsiniz. Bunlar arasında, oyun oynamak, para alışverişi yapmak veya kendi dijital kedinizi büyütmek olabilir.

2020 yılında, Dapp işlem hacmi önceki yıllara göre artış gösterdi. Ancak, bu sistemin daha gideceği daha çok uzun bir yolu olduğu da bilinmektedir. Dapps yükselmeden önce, geliştiricilerin ve üzerinde Dapp oluşturdukları ağların hala çözülmesi gereken birçok zorluk var.

Bu zorlukların başında ise; ölçeklenebilirlik ve güvenlik gelmektedir. Bu zorlukların üzerinden gelip piyasada güvenli algısını yarattıklarında ise, merkezi olmayan uygulamanın uzun yıllar aramızda olması kaçınılmaz olacaktır.

Daha Fazla Nedir Haberleri İçin: Nedir Haberleri

Daha Fazla Blockchain Haberleri İçin: Blockchain Haberleri

OKUMAYA DEVAM ET
Nordvpn
Coinzo

Trend Haberler

Tüm hakları saklıdır. Copyright 2020 Muhabbit
Feragatname: Muhabbit'in içeriği, doğası gereği bilgi amaçlıdır ve yatırım tavsiyesi olarak yorumlanmamalıdır. Kripto para ticareti, satın alma veya satma yüksek riskli bir yatırım olarak kabul edilmelidir ve her okuyucunun herhangi bir karar vermeden önce kendi araştırmalarını yapması önerilir.